Perjanjian Linggarjati (1)
Anyar Katon, Sejarah - Posted by admin on July 5, 2012
TAnggal 25 Maret 1947 ing Jakarta kelakon ditandha tangani Perjanjian Linggarjati, antarane Pemerintah Republik Indonesia karo pemerintah Walanda.

Grambar propaganda pemerintah Landa, nggambarake manawa Holland karo Hindia dadi siji
Linggajati mono jenenge dhaerah wisata ing wilayah Cirebon lan jenenge dadi saya kewusur iya merga ing papan mau, nate dianake rundhingan apa sarasehan antarane pemerintah Republik Indonesia karo pemerintah (Hindia)-Walanda. Rundhingan dianakake kira-kira rong taun salebare Perang Pasifik apa Perang Asia Timur Raya rampung. Yaiku, sawise Jepang kelakon njepapang merga dibom atoom dening Sekutu.
Republik Indonesia karo Pemerintah Walanda padha rebut deg; benceng karep. Pihak Republik kepengin tetep merdika kaya sing dikumandhangake dhek 17 Agustus 1945 kae; pihak Landa pengin tetep njajah bumi kene, adhedhasar historisch-recht (hak sejarah) rikala Tenno Heika, utawa Kaisar Hirohito pepundhene bangsa Jepang ngucapake tandha tundhuk teluk tanggal 15 Agustus 1945, Nederland babarpisan ora bisa nguwasani tilas jajahane sing disebut Nederlands-Oost-Indie. Iya dinulu secara formal iya sacara material.
Nederland iya negara Landa secara formal mula ora nduweni wewenang lan ora bisa ngukuhi tilas tanah jajahane. Polahe, wiwit 15 Agustus 1945 mau, ora diwenehi wewenang ngurusi wilayah mau. Sing ditugasi ngurusi negara leloro. Inggris karo Australia.
Pula Jawa lan Sumatra dikuwasakake marang Panglima Tertinggi ing Asia Kidul Wetan, Laksamana Lord Louis Mountbatten; dene wilayah liyane maneh kaya dene Kalimantan, Sulawesi, Nusa Tenggara (Barat lan Timur), Maluku dalah Irian (Papua) dibebanake nyang Panglima Tertinggi Australia, Jendral Sir Thomas A. Blamey.
Wakil tertinggi Pemerintah Landa ing Australia, pangkat Letnan Gubernur Jendral Dr. H. J. Van Mook ing sakawit ngira, manawa salebare perang, sing bakal tinanggenah ngurusi wilayah Hindia, pihak Amerika. Genahe maneh, Panglima Tertinggi Angkatan Perang Amerika ing Pasifik, Jendral Douglas Macarthur.
Ora ngertine, manawa wis dhek April 1945, Macarthur saka dhedhuwurane ing Washington wis nampa parentah, tugas ing wilayah Hindia ming ngrebut bali Tarakan, pulo sing kebak lenga patra, sarta wilayah sacedhake kayadene Samarinda.
Macarthur sing ing sakawit uga niyat ngrebut pulo Jawa, dening pemerentah pusat ing Washington, dilarang. Distop! Pihak Amerika banjur nyerahake theg-kliere tanah Hindia (Walanda) nyang pihak Inggris sarta Australia. Sajak-sajake pihak Amerika wis nduweni bayangan, yen bakal ngadhepi tandang grayange kaum nasionalis Indonesia.
Lha sakehing keputusan mau ora dikabarake nyang pihak Landa; mula iya ora aran aneh, yen ta Van Mook kagak nyahok.
Secara material, Nederland dhek samana mula iya ora kuwagang ngurusi daerah sing dawane (apa ambane) diukur padha karo jarak kutha London tekan pegunungan Kaukasus ing Rusia.
Pasukane dalah kekuwatan militere isih ringkih banget; nadyan ta ing Australia sadurunge uga wis mbangun NICA (Netherlands-India Civil Administration) ning tenagane ming dumadi saka satuan pawongan.
Uga ing wilayah-wilayah sing mentas dibebasake pasukan Amerika lan Australia, kayadene ing Papua, Maluku, Minahasa pihak Landa kelakon bisa mbangun pasukan KNIL maneh, ning cacahe ora nggandra. Durung bisa yen ta dianggo ngejegi pula Jawa upamane.
Durung ngrembug bab kapal perang dalah tank-tank sabangsane ngono mau. Pihak Van Mook isih kethetheran banget.
Eee, dadak Soekarno-Hatta mroklamirake Republik Indonesia, sing babarpisan ora nate dinuga dening Van Mook dalah pemerentahane sing ana Den Haag pisan.
Ndilalah kersa Allah, pihak Inggris sing kajiban ngurusi bumi Hindia, ora bisa enggal-enggal nindakake ayahane, polahe uga kekurangan kapal transpor kanggo ngangkut pasukane njang bumi tanah Jawa lan Sumatra.
Wah maneh, pihak Inggris sajake iya setengah hati, dibebani ngurusi wilayah sing dudu jajahane pisan. Iki rak urusane Landa.
Dadi, lagi bisa ndharat neng Tanjung Priok, akhir September 1945, meh rong sasi salebare perang rampung.
Lha sajrone wektu rong sasi mau pihak Republik sing anyaran lair, bisa ngumpulake kekuwatan, konsolidasi. Waah maneh, dhek samana pilar (saka) minangka jejunggule kekuwatan, yaiku para pamong-praja, kaum ulama dalah kaum politisi padha manunggal temenan. Saiyeg saeka-kapti anggone nedya kepengin mbelani bumi Pertiwi sing wis dadi negara Republik, dibiwarakake ing saindenge jagad.
Wah maneh, rakyak kawula cilik uga nyengkuyung; rumangsa wis bosen gemang dadi rakyat jajahan. Apa maneh mentas bae ngrasakake diengkuk-engkuk, disiksa, dirampok dening bangsa Jepang sing yap-yapan. Aja tinemu-tinemu maneh; aja nganti anak putu ngalami maneh. Merdeka…; Merdeka…!!!
Ora bisa ditawar-tawar maneh. sanyari bumi, ditohi pati pecating nyawa.
Sauntara iku, Dr (Honoris Causa) Hubertus Johannes Van Mook, sinyo kelairan Semarang (1894) dening Pemerintahe diwanti-wanti tenan; aja nganti nganakake sapatemon, apa maneh rundhingan karo pemimpin-pemimpin nasionalis Indonesia. Luwih-luwih karo pawongan sing jenenge Insinyur Soekarno. Haram hukume.
Sajake pemerintah Landa ing Den Haag kana ora nyumurupi utawa ora mangerti babarpisan kaya ngapa suwasana ing Indonesia wektu kuwi. Pemerintah Landa isih ngira, manawa rakyat Hindia Wetan isih tetep setia nyang Sri Ratu Wilhelmina sing angedhaton ing Den Haag kana. Pemerintah Landa ngimpi, rakyat Indonesia isih ngarep-arep tekane tuan-tuan lan ndara-ndara kaya dhek jaman sadurunge perang biyen.
Iya bener, para panguwasa Landa mau uga wis nyumurupi anane Republik Indonesia ning tuan-tuan penguwasa ing Den Haag nduweni penganggep, manawa Republik anyaran iki rak ming gaweyane sawatara paraga bae, cethane maneh: Soekarno-Hatta, disengkuyung pihak Jepang sing kalah perange.
Malah Van Mook dhewe ing ndalem diposisine sing ditulis ing laporan sing diajokake sekretaris-e, nulis manawa Proklamasi Kamardikan Republik Indonesia kuwi ming mujudake tandha “keputus-asa”-an Soekarno
Pemerintah Landa uga nduweni panemu, yen Soekarno-Hatta oleh penyengkuyunge kaum mudha sing rikala jaman pendudukan Jepang dicekoki-imiliterisme, satemah dadi pemberontak; dadi pembunuh, dadi garong, ngorong getih. Pemuda-pemuda ekstremis iki diweleg rasa benci utawa gething nyang bangsa kulit putih, mligine maneh nyang bangsa Landa.
Dadi, yen ta Van Mook arep lelayanan karo pemimpin-pemimpin Indonesia, supaya milih karo pemimpin sing ora diracuni pihak Jepang. Dadi sakehing prakara bisa dirembug kanthi kepenak. Pemerintah Hindia-Walanda sing dhek anu kae ngungsi nyang Australia, bisa pulih bali mrentah maneh.
Kaya mangkono kuwi keyakinane Pemerintah Landa dhek samana.
Van Mook dhewe ing sakawit mula uga nduweni katetapan ati mangkono. Tundhuk nyang prentahe atasan-e. Niyat ora arep rembugan karo pemimpin-pemimpin nasionalis Indonesia; apa maneh karo Soekarno.
Soekarno mono kolaborator Jepang; iki cetha wel-wela. Mangka, dhek jaman Landa Soekarna kipa-kipa tenane moh, nyambut gawe bebarengan pemerintah Landa. Ha geneya bareng Jepang teka, dadak gelem nyedhiyakake tenaga lan pikirane kanggo pemerintah Jepang? Apa kuwi ora drohun tenan, jenenge?
Ha hiya kena bae Van Mook kipa-kipa emoh berundhing karo pihak Republik. Boleh-boleh saja Pemerintah ing Den Haag ngaramake rundhingan karo pihak Republik 17 Agustus 1945; ning kenyataan dalah realitas sing diadhepi pemerintah (Hindia) Walanda ing Indonesia gelem ora gelem, meksa ngowahi keyakinan utawa pendiriane mau.
Kabeh-kabeh wis kindorat dening Gusti sing Maha Kuwasa. (*)

