Mpu Keris Jiwodiharjo Banyusumurup Imogiri

Keris dhapur Nagasasra, regane Rp 4,5 yuta

Keris dhapur Nagasasra, regane Rp 4,5 yuta

Padukuhan Banyusumurup Girirejo Imogiri Bantul kawentar karana anane pengrajin keris. Asil kreasine wis sume­bar ing njeron nagara malahan ana sing tekan manca negara. Ana sing wujud keris asli ana sing mligi dinggo souvenir. Ing sawetara pengrajin keris, tibake ana sing isih klebu tedhak turune Mpu Supa­driya Majapahit.

Asmane Mpu Jiwodiharjo (78). Omahe kapernah kidul wetane kantor De­sa Girirejo. Adohe watara 400 mete­ran. Pener sakidul pasareyane Mojo Suci. Golekane ora angel. Neng pinggir dalan omahe ana palekat unine Perajin Keris Jiwodiharjo.

Yen disawang satleraman ora ana bedane karo omah liyane. Kejaba anane besalen dinggo mbabar keris. Ububan didelehke neng sisih lor ngadhepake dalan hawa mujur ngalor ngidul. Ing sisih wetane, landhesan dinggo mbabar keris. Katon rada neyeng merga ora digunake mbabar keris sajrone sasi Sura. “Mena­wi wulan Sura kagiyatan ingkang baken njamasi keris kaliyan pusaka sanes-sanesipun’ pratelane Mpu Jiwodiharjo

Nampa penghargaan Upakarti

Nampa penghargaan Upakarti

Saliyane jamasi pusaka uga nggelar acara pahargyan tumapaking sasi Sura. Taun iki dianakake dina Setu Pon tanggal 30 Nopember 2013. Uga dinggo mengeti ambal warsane Padhepokan Pametri Wali kaping 43. Ing acara sing dianakake wiwit jam 13.00 WIB katon rawuh Kepala Desa Girirejo Ibu Dwi Yulianti Purwanti apadene anggota DPRD Kabupaten Ban­tul, Suratman.

Gelaring acara mapan ing Pendhapa wangun Joglo sinom. Omah kasebut wis turun kaping pitu. Dadi kira-ira kabangun ing awal taun 1850-an. Gandheng karo joglo ing sisih wetane, sing iki turun ka­ping lima, dadi luwih enom. Ing kono ti­ne­mu sawernane keris, tumbak lan gam­bar para Sultan Ngayaogyakarta. Re­ca cilik-cilik wujud tiron kagiyatan ru­watan Jawa apadene sawernane pale­kat.

Mpu Supadriya mbabar keris

Mpu Supadriya mbabar keris

Sing narik kawigaten, foto cacah loro sing didelehake neng ndhuwur meja cilik ngapit Piala. Iku fotone Mpu Jiwodiharjo sesalaman karo Presiden RI Susilo Bam­bang Yudhoyono nalika diundang ing Istana tanggal 5 Januari 2012 saperlu nampa penghargaan Upakarti.

Neng gebyog sisih kulon dhuwur di­pajang gambare Suramenggala ramane Jiwodiharjo sing uga duwe profesi Mpu Keris. “Menawi dipun turut minggah, kula taksih klebet turunipun Mpu Supadriya Majapahit ingkang kaping 19” Mpu Jiwo­raharjo nerangkake. Sarasilahe mang­ke­ne : Wiwit Mpu Supadriya Majapahit, Mpu Jakasupa Majapahit, Mpu Supa Anom Tuban, Mpu Saktijalu Tuban, Nyai Panjangmas sisihane Mpu Panjangmas Mataram, Kyai Mpu Cindheamoh, Kyai Mpu Suponjang Mataram, Mpu Ento wayang Kartasura, Mpu Japan I Karta­sura, Mas Ayu Kadarsih sisihane P Ha­nga­behi Kartasura, Mpu Waskitajati Kar­tasura, RAy Pandhit sisihane Mpu Pan­dhit Surakarta, Mpu Jayasemita Jeng­gala, Mpu Tamareja Jenggala, Mpu Wira­menggala Banyu sumurup, Mpu Dipa­menggala Banyusumurup, Mpu Kerto­menggala Banyusumurup, Mpu Cakra Arja Banyusumurup, Mpu Sasrameng­gala Banyusumurup, Mpu Jiwodiharjo Banyusumurup.

“Menawi kalihan Mpu Jeno gathuka­nipun wiwit Mpu Supadriya dumugi RAy Pandhit, bibar menika taleripun benten, ingkang nurunaken Mpu Jeno saking Nyai Badur garwanipun Mpu Badur ing Nginto-into Ngayogyakarta, kaliyan Mpu Jaya­semita kapernah rayinipun, mila menawi Mpu Jeno ngaturi dhateng kula, kang­mas” Mpu Jiwadiharjo nerangkake kanti mantep.

Asil karyane Mpu Jiwodiharjo

Asil karyane Mpu Jiwodiharjo

Mbah Jiwodiharjo iki klebu pawongan sing prasaja. Agem-agemane kalumrah kadidene wong padhusunan. Bathikan sarta sarungan. Upama-a ketemu neng dalan, ora bakal nyana yen dheweke klebu Mpu Keris sing kawentar ing jeron negara apadene ing manca nagari.

“Papan mriki nate dirawuhi Mahatir Muhammad saking Malaysia kaliyan Sultan Bolkiah saking Brunei” terange Mpu sing duwe asma gelar KRT Sujana Supa paringan Karaton Ngayogyakarta. Piyayi luhur lelorone padha pesen keris. Sing paling akeh Sultan Bolkiah. Pesen nganti 360 iji. Kanggo ngrampungke pesenan, Mpu Jiwodiharjo dikontrak 5 taun. Wiwit taun 2002-2007. Miturut layang prajan­jen, Mpu Jiwadiharjo kudu nindakake pagaweyan ana ing Brunei telung sasi saben taune.

“Wonten mrika namung damel wa­rangka, anggenipun mbabar wilah keris tetep wonten griya mriki” ujare Mpu sing luwih seneng diundang Mbah Jiwo.

Nalika disuwuni priksa banjur nampa dhuwit pira, Mbah Jiwo kandha “Nggih kathah mas”. Dinggo gambaran wae, keris biyasa diregani Rp 4,5 – 7,5 yuta. Dadi yen kaetung nganggo pathokan rega kuwi Mbah Jiwo nampa dhuwit ora ku­rang seka 1,5 milyar. Kamangka sawata­ra keris ana sing digawe kanthi bahan sarta panggarape mligi. Dinggo mbabar keris biyasa, Mbah Jiwo nggunake bahan dhasar wesi kualitas nomer telu. Dene panggarape wesi sajrone ngilangi unsur karbon kalipet ping 5-11. Butuh wektu 7 sasi dinggo ngrampungke keris siji.

Kagiyatan ing besalen

Kagiyatan ing besalen

Amrih cethane Mbah Jiwa banjur nuduhake babaran keris biyasa. Sing siji Keris dhapur Nagasasra regane Rp 4,5 yuta. Sijine keris Naga singa regane Rp 7,5 yuta. Lelorone keris luk 13. Yen disa­wang satleraman katon istimewa. Awit rerenggan naga apadene singa wernane kuning emas.

Dene sing klebu larang yen bahan sing digunake jinis wesi kamboja. Saben kilone wesi mentah regane Rp 500 ewu. Saben keris siji butuh 7 kg. Dene pang­garape ora mung 5-11 lipetan thok, ana­nging luwih akeh. Dadi wektu sing dibu­tuhke dinggo mbabar ya luwih suwe. Durung meneh bahan pamor sing digu­nake uga ana bedane. Yen wis dadi paling ora regane ngancik Rp 20 yuta. Kuwi wae isih ana sing luwih larang meneh. Awit panglipete wesi nganti kaping 101.

Miturut Mbah Jiwo jinis wesi Kamboja paling apik dinggo mbabar keris. Saliya­ne wernane ireng gilap uga panggarape luwih gampang katandhing jinis wesi liyane. Kayata mangangkang, malela kendhaga, karang kijang apadene bali­tung. Mung wae arang-arang sing pesen.

Amrih laras karo sing pesen butuh katrangan dina tanggal lair sing pesen sarta fungsine keris. Sing ora kalah wigati gegambaran sing ditampa sajro­ne pasa ngarepake mbabar keris. Mula nadyan jenenge dhapur utawa pamor keris siji lan sijine padha, ananging asile ora mesthi padha. Neng kono katon ciri khase keris pribadi. Tata carane mbabar keris isih migunake cara lawas. Wiwit seka pasa, nyawisake ubarampe sesaji, donga tekan wewaler sajrone mbabar keris. Sakabehe pikiran kudu resik. Kaha­naning ati kudu sareh. Ora becik yen kemrungsung.

Saliyane piyayi luhur sakloron, Sultan Hamengku Buwana IX apadene Susilo Bambang Yudhoyono jaman durung dadi Presiden uga nate pesen keris ing kono. Lan akeh maneh para pe­jabat sing pesen. Racak dinggo kawi­bawan, kamukten utawa kaslamaten. Utawa dinggo piyandel samangsa njago Bupati, gubernur tekane presiden.

Omah tradhisional Jawa Joglo Sinom

Omah tradhisional Jawa Joglo Sinom

“Upami kagem njago presiden, keris ingkang cocog ingkang luk tigawelas, saged guling Mataram utawi tangguh Mataram, dhapurnipun Sengkelat, Singabarong napa Nagasasra” Mbah Jiwo nerangke.

Dinggo njago presiden sing baku dhapur kerise. Pamore bisa milih pamor blarak sineret, segara wedi utawa prabawa. Dene yen dinggo kaperluwan liyane kayata ulah tetanen sing cocog keris dhapur kebo lajer.

Karana umure wis sepuh, Mbah Jiwo wis nyiapke calon penggantine. Seka anak 7 sing kabiji lulus olehe nglakoni yakuwi putra nomer papat nama Sudarmaji (28). Dinggo neter sepira katyasane, Mbah Jiwo nyiapke sawatara laku manut adat tinggalane ramane. Luwih dhisik kungkum ing sawatara tempuran cedhak segara. Kayata ing Depok utawa Congot. Yen wis antuk sasmita kateruske laku ing sawatara papan. Upamane ing Dieng, Gunung Lawu utawa Bayat. Olehe mara kudu mlaku, ora kena numpak kendaraan. Kateruske tapa bisu 3 dina 3 wengi ing ngomah. Terus ngebleng, uga 3 dina 3 wengi ing Bang Lampir utawa Pajimatan. Yen wis lulus banjur nganakake slametan.

Dene dinggo ngundhakake kemampuwan mbabar keris, samangsa Mbah Jiwo mbabar keris, Sudarmaji dikon mbantu utawa malahan dikon mandhegani. Kanthi cara mangkono tradhisi mbabar keris tilarane Mpu Supadriya bisa lestari.

Nuwun!

Ajaran Toleransi ing Kakawin Sutasoma

Ajaran Toleransi ing Kakawin Sutasoma

Anyar Katon, Kebatinan | Posted by | October 20, 2014

Kitab Sutasoma Kabudayan Jawa darbe jagad ka­su­sastran kang endah kahanane. Ka­cathet mahewu-hewu pustaka Jawa mijil, lan ora sithik

Sapepake

Jaman Kala Gupita Merbawani Kala Sudra

Anyar Katon, Kebatinan | Posted by | August 22, 2014

Ana ing Kitab Seksi Sejarah Kuna Jilid I Penerbit Depdikbud Direktorat Sejarah dan Ni­lai Tradisional kaca 103 dirembug bab ra­malan ...

Sapepake

Jangkahe Jangka Jayabaya (2)

Anyar Katon, Kebatinan | Posted by | August 8, 2014

Dhalang Sejati Pranatagama   Ana ing Layang Jangka Jayabaya Praniwakya kang ngemot Wecane tanah Jawa dicritakake kahanane Jaman i

Sapepake

Sejarah Asal Usule Taun Jawa (2)

Anyar Katon, Kebatinan | Posted by | June 9, 2014

Nalika tanggal 8 Juli 1633 Masehi kang mbarengi tanggal 1 Muharom Hijriyah, Sultan Agung Mentaram yasa Taun Jawa asile kolaborasi ...

Sapepake

Page 1 of 41234