Brodiyanto, Dhalang Wayang Krucil Saka Kediri Ing Panggung Kerep Diganggu
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Anyar Katon - Dibaca: 31 kali

Salah siji dhalang wayang krucil saka Kabupaten Kediri sing nganti dinane isih eksis yakuwi Brodiyanto, warga Dhusun Kunir Desa Bulupasar, Kecamatan Pagu. Dhalang sing kerep diundang kanthi aran Brodin iki wiwit cilik pancen wis seneng wayang, lan sajake bakate kuwi diwarisake saka swargi wong tuwane lanang kang uga dhalang wayang krucil. Saben wong tuwane tanggapan dheweke mesthi melu nganti suwene suwe kenal karo tokoh-tokoh wayang krucil, lan uga apal karo sawetara critane. Ora mung kuwi, wiwit isih lungguh bangku SD dheweke uga wis blajar nggawe wayang dhewe sing bahane saka kayu.

Sauntara wayang krucil ing Kediri sajak ora pati dikenal, Brodin ngakoni yen arang banget malah kena dikandhakake ora nate ditanggap ing wewengkon Kediri. Pasarane ing Nganjuk, jalaran ing kutha angin iki akeh warga kang isih nglestariake tradisi nyadran. Saben ana acara nyadran ing dina Jumat Paing Brodin mesthi diundang lan ditanggap. Esuk nganti awan wayangan ing lokasi nyadran, sorene nganti weng ing omahe kepala desa, sekretaris desa utawa ing omahe kepala dhusun.

“Kula sampun nggadhah jadwalipun nyadran, cekap dipun SMS ngaten kula sampun siyap,” kandhane Brodin karo nyukili kayu nggawe wayang krucil. Diakoni yen perkembangane wayang krucil ing Kediri kalah karo sumebare grup-grup jaranan sing akeh tinemu ing plosok padesan. Nanging najan sepi tanggapan dheweke tetep setya marang ndonyaning wayang krucil utawa wayang kayu kasebut.

Kanggo ngenalake utawa ngatonake eksistensine wayang krucil bisa nganggo cara liya, yakuwi nggawe sovuenir utawa cinderamata sing wangune presis kaya wayang krucil. Wis ana sawetara wektu iki Brodin uga ngutuni nggawe asil karya kerajinan tangan sing obyeke tetep wayang krucil, mung wae wangune rada cilik. Tokoh sing digambarake ing cinderamata kasebut yakuwi Sri Aji Jayabaya lan tokoh Panji, mung wae wayang krucil sing dinggo cinderamata iki ora dicet werna-werna mung cukup ngatonake tatahane utawa ukirane.

“Alhamdulillah kula saged kerjasama kaliyan Pemkab Kediri, menawi wonten jadwal kunjungan tamu saking lintu daerah sawatawis dinten saderengipun kula dipun utus Ibu ndamel sovenir wayang krucil,” kandhane Brodin. Ibu sing dimaksud yakuwi Bupati Kediri, Hj. Haryanti.

Gedhe cilike sovenir manut pesenan, tokoh wayang sapa wae dheweke saguh nggarap. Regane watara Rp 90 ewu nganti Rp 250 ewu, gumantung gedhe cilike pesenan. Saya akeh anggone pesen regane saya murah, ngono promosine. Wondene kayu sing dianggo bahan yakuwi kayu mentaos, biasane wayang souvenir kuwi wangune putihan (tanpa cet) nanging bisa uga dicet kaya wangune wayang kulit ngono kae.

“Amergi tanpa cet, sovenir setunggal saged kula rampungaken sedinten. Benten malih menawi dipun cet, dadosipun radi dangu,” jlentrehe Brodin. Wayang sing wis dadi nuli didhawuhi kothak kaca lan diwenehi jenenge tokohe sarta sipnosis cekak ing bageyan mburi.

Ditambahake, nggawe wayang krucil sing bahane kayu kasebut luwih angel tinimbang nggawe wayang kulit. Yen wayang kulit, sepisan ditatah wis bisa tembus wolak-walik. Nanging yen wayang krucil luwih ngrenik lan kudu tlaten merga anggone natah kayu mbaka sesisih. Kajaba sovenir, Brodin uga nggawe gantungan kunci sing temane tetep wayang. Gantungan kunci saka kayu mentaos lan nggambarake tokoh Panji kasebut entek gusis nalika dielokake pameran ing Balai Budaya Surabaya sawetara wektu kepungkur.

 

Diganggu Sacara Gaib

Pemudha umur 37 taun lan wis duwe anak loro iki cukup akeh pengalamane ing babagan wayang krucil sing sasuwene iki diutuni. Diakoni najan ora laris kaya dhalang wayang kulit, ning kala-kala ana wae sing ora seneng nalika dheweke munggah panggung nyepyakake wayang. Dheweke ngrumangsani yen prastawa sing nate dialami nalika ndhalang kasebut tuwuh merga anane rasa meri. Mamula saben arep miwiti ndhalang dheweke tansah ndedonga nyuwun pangayomaning Gusti Allah Kang Maha Kuwasa. Semana uga nalika rampung ndhalang tansah ngaturake donga puji syukur.

Prastawa sing nate dialami klakon nalika dheweke ndhalang ing wilayah Kabupaten Nganjuk. Wektu semana wong tuwane lanang isih sugeng, ing tanggapan kasebut sengaja diayahi bebarengan karo bapake, Brodin diakon munggah panggung dhisik. Sawetara wektu candhake mara-mara wetenge rinasa panas banget, dheweke ngupaya ngempet sakuwate. Durung nganti ngerti sabab musababe, pandulune nyawang anane getih ing jarite! Brodin kaget, nanging rasa kagete enggal disingidake. Kabeneran wektu kuwi wanci metune Bancak lan Doyok, tokoh punakawan ing wayang krucil. Kalodhangan kasebut banjur dianggo nyindhir kaanan sing dialami.

“Doyoook… takkandhani ya Le, sithik akeh rejekine wong nyambut gawe kuwi gumantung marang Gusti Allah Kang Maha Welas. Aku lan bapak bisa wayangan nyang kene iki ora meksa nyuwun ditanggap, nanging pancen diundang dening sing kagungan kersa. Iki wis rejeki awake dhewe, lan aku ora duwe karep ngrebut rejekine liyan…,” ngono sindhire Brodin. Sauntara wetenge rinasa tansaya panas, diempet wis ora kuwat dheweke banjur mundur alus lan lumantar Bancak lan Doyok dheweke nelakake alesane.

“Kang Bancak… saiki rak wis wancine wiride Sunan Kalijaga. Aku isih enom, ora pantes nek ngaturake wirid ana kene. Becike takpasrahake marang sing luwih sepuh, yakuwi bapakku dhewe,” ngono kandhane Brodin nuli enggal mudhun ninggalake panggung karo nyekethem wetenge. Sajake situasine ora kepenak, Pak. Kandhane Brodin marang bapake lirih, bapake banjur ngakon Brodin murih enggal nemoni simboke ing kamar rias. Ing ngendi wae ditanggap, wong tuwane wadon kuwi tansah ngetutake. Semana uga wektu kuwi.

Ing sangarepe simboke, Brodin nyritakake apa sing lagi dialami kuwi karo pringisan ngempet panase weteng. Brodin banjur dikon turu mlumah ing jogan, simboke komat-kamit maca donga, wetenge Brodin banjur dilangkahi kaping telu. Ora watara suwe wetenge rinasa tansaya adhem lan wusanane waras wiris kaya sadurunge. Ora sah muring-muring, ora sah dhendham, pasrahake wae marang kawicaksanane Gusti. Ngono welinge simboke cekak.

“Anggenipun nggodha caranipun werni-werni, nanging nggih niku wau kados welinge simbok kita kedah sabar awit kita mboten nedya tumindak salah utawi nyalahi tiyang sanes,” tandhese Brodin.

Liya dina, nalika lagi wae tangan tengene nyandhak salah sijine tokoh wayang krucil. Dumadakan lampu ing sandhuwure pecah lan ambyar. Dheweke dalah para niyaga kaget, apa voltasene dhuwur? Ngono batine Brodin. Sing duwe omah age-age ngganteni karo lampu anyar, nanging eloke ora watara suwe pecah maneh. Prastawa pecahe lampu kuwi klakon nganti kaping telu, Brodin ora gigrig tekade wayangan tetep diterusake nganti rampung.

“Saniki sampun mboten nate digodha. Ananging godha niku saget ugi dugi saking alam lintu, awit anggen kita wayangan rak wonten ing acara nyadran teng pundhen desa utawi patilasan. Nanging alhamdulillah, Gusti teksih kersa paring pangayoman,” ngono kadhane Brodin mungkasi critane.

(Oemaryanto)

 

Berita Terkait

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Yen kita ora kuwawa menehi, aja njupuk.

Klik

THEKLEK DHINGKLIK

Dadi kreatif pancen dibutuhake sakehing wong kanggo ngrampungake masalahe. Malah kanthi kreatif, kita bisa oleh bab kang anyar. Kaya ing nalikane udan-udanan ngene iki. Yen udane ora leren-leren nganti nuwuhake banjir, sajake migunakake theklek dhingklik kaya iki supaya ora teles mujudake salah sijine kreatifitas. (d/ist)***

Pethilan

Geng motor gawe susahe warga

Pulisi kudu luwih gesit

Ayo dijait maneh abang putih, ujare Ketua MPR

Ana sing rowak-rawek

Dhisikna akal sehat ing taun politik 2018

Kan wis suwe ilang…